§1. ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་སོགས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ «དེ་བ་ནཱ་ག་རཱི་» (देवनागरी/devanāgarī) སྟེ་ «ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་» གྱི་ཡི་གེ་སོགས་སུ་འབྲི་བ་ན། གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེའི་སྲོག་ཏུ་དབྱངས་མ་ཞུགས་པའི་རྟགས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་དབུ་ཅན་གྱི་ར་བཏགས་ཀྱི་རྟགས་དང་འདྲ་བ་ལ་«བི་རཱ་མ་» (विराम/virāma) སྟེ་ «ངལ་གསོ་» འམ་ «སྡོད་པ་» ཞེས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས། དཔེར་ན་ «ཕཊྲ་» (फट्/phaṭ) ཞེས་པའི་ར་བཏགས་ཀྱི་རྟགས་དང་འདྲ་བ་འདི་ལ་གཟིགས་དང་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཀྱང་རྒྱ་གར་རང་གི་ལེགས་སྦྱར་ལ་མཁས་པ་དང་བོད་ཀྱི་ལེགས་སྦྱར་ལ་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་ནི། «ཧ་ལན་ཏ་» (हलन्त/halanta) ཡི་རྟགས་མཚན་ཞེས་གྲགས་པར་མངོན་ནོ། །འདིའི་འཇུག་ཡུལ་ནི་གཙོ་བོར་མིང་ཚིག་བརྗོད་པའི་མཇུག་ཏུ་འཇུག་ཀྱང་། མིང་ཚིག་གི་དཀྱིལ་དུ་ཡང་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
§2 (a). བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་རིག་པའམ་འབྲི་ཀློག་རིག་པར་ «ཀ་མད་སུམ་ཅུ་» འམ་ «དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་» འམ་ «ཀ་ཕྲེང་» ལ་སོགས་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་གྲགས་པས་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །སྐབས་འདིར་ཡང་«སྒྲར་གྲགས་པའི་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་» དང་ «གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་དབྱངས་གསལ་ཡི་གེ་» གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐུགས་ལ་བཞག་ན་ཕན་ནོ་སྙམ་མོ། ། «ཨིང་ལིཤ་» (English) སྐད་སོགས་སུ་ «ཨལ་ཕ་བེཏ་» (alphabet) ཞེས་པ་དེ་ཡང་ «ལ་ཏིན་» (Latin) སྐད་དུ་ «ཨལ་ཕ་བེ་ཏུམ་» (alphabetum) དང་ «གྲེ་ཨེཀ་» (Greek) སྐད་དུ་ «ཨལ་ཕ་བེ་ཏོས་» (alphabetos) ཞེས་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་གི་ཡི་གེའི་རྣམ་གཞག་གི་ཡི་གེ་དང་པོ་ «ཨལ་ཕ་» (alpha) དང་གཉིས་པ་ «བེ་ཏ་» (beta) བསྡོམས་ནས་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོའི་མིང་དུ་བཏགས་པའོ། །འོ་ན་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ལུགས་ལ་ཡི་གེ་ཕྱི་མོའི་མིང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡིག་ཁུངས་ཅི་རིགས་པར་ (1) «ཡི་གེའི་མན་ངག་» ( अक्षरसमाम्नाय / ak ṣ arasam ā mn ā ya) དང་། (2) «ཡི་གེའི་ཕྲེང་བ་» ( वर्णमाला / var ṇ am ā l ā = अक्षरमाला / ak ṣ aram ā l ā ) དང་། (3) «ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་» ( वर्णमातृका / var ṇ am ā t ṛ k ā ) ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འགའ་གསལ་ལོ། །འོ་ན་ལེགས་སྦྱར་གྱི་དབྱངས་གསལ་གྱི་ཡི་གེ...
Comments
Post a Comment